Địa Trạch Lâm là quẻ số 19 trong 64 quẻ Kinh Dịch, gồm quẻ Khôn (Đất) ở trên và quẻ Đoài (Đầm) ở dưới. Bờ đất cao nhìn xuống mặt đầm, như người trên đến gần người dưới. Hai hào dương đang lớn lên từ dưới, nên Lâm là thời đi tới, việc đang lên. Thoán từ cũng dặn trước rằng cái lên này có hạn.
Ý nghĩa quẻ Địa Trạch Lâm
Thoán từ: 臨：元亨。利貞。至于八月有凶。 (Lâm: Nguyên hanh, lợi trinh. Chí vu bát nguyệt hữu hung.) Lâm là lúc tiến đến, rất hanh thông, giữ đường chính thì lợi; nhưng đến tháng tám sẽ có điều xấu.
Đại tượng: 澤上有地，臨；君子以教思无窮，容保民无疆。 (Trạch thượng hữu địa, Lâm; quân tử dĩ giáo tư vô cùng, dung bảo dân vô cương.) Trên đầm có đất là quẻ Lâm. Người quân tử theo đó mà dạy dỗ và lo nghĩ cho người không ngơi, bao dung che chở dân không bờ bến.
Lâm có đủ bốn chữ "nguyên hanh lợi trinh", rồi thêm một vế ít ai ngờ: "chí vu bát nguyệt hữu hung", đến tháng tám sẽ có điều xấu. Một quẻ đang lên mà nói trước ngày xuống. Thoán truyện giải thích bằng ba chữ "tiêu bất cửu", lúc tiêu mòn không còn xa. Câu này giữ cho người đang thuận khỏi tính toán như thể thuận mãi.
Trong bảng mười hai quẻ tiêu tức, tức mười hai quẻ ứng với mười hai tháng, Lâm ứng với tháng Sửu, tháng chạp âm lịch: hai hào dương đã lên, khí ấm đang về. "Tháng tám" được các nhà chú giải tính theo nhiều cách; có cách chỉ vào quẻ Phong Địa Quán, quẻ Lâm lật ngược, ứng với tháng tám âm lịch trong cùng bảng. Vì vậy không nên đọc câu ấy như một ngày cụ thể trên lịch. Ý chung thì rõ: thời đi lên luôn có lúc đổi chiều.
Đại tượng: "trạch thượng hữu địa", đất bao quanh đầm, ôm lấy nước. Người quân tử theo đó "giáo tư vô cùng, dung bảo dân vô cương", dạy và lo cho người không ngơi, bao dung che chở không bờ bến. Chữ 臨 là người ở trên cúi nhìn xuống, như trong "quang lâm" khi mời khách. Đến gần người dưới bằng sự dạy dỗ và che chở, không phải bằng quyền.
Đọc kỹ thì sáu hào là sáu cách đến với người: hàm lâm (cùng cảm), cam lâm (lời ngọt), chí lâm (đến tận nơi), trí lâm (sáng suốt), đôn lâm (đôn hậu). Chỉ có hào 3 "cam lâm" là "vô du lợi", chẳng lợi gì. Quẻ đang lên, và cái xấu nhất trong đó lại là hứa nhiều để giữ người. Ai mới học Kinh Dịch nên đọc quẻ này cạnh quẻ Quán để thấy hai mặt của cùng một hình.
Sáu hào của quẻ Địa Trạch Lâm
Đọc từ dưới lên: hào Sơ ở dưới cùng, hào Thượng trên cùng. Cửu là hào dương, Lục là hào âm.
-
Sơ Cửu · 咸臨，貞吉。 (Hàm lâm, trinh cát.) Cùng cảm với nhau mà đến gần, giữ đường chính thì tốt. Khi hào này động: Bạn bắt đầu được người khác đáp lại vì cùng chí hướng; cứ giữ cách làm ngay thẳng như hiện tại.
-
Cửu Nhị · 咸臨，吉无不利。 (Hàm lâm, cát vô bất lợi.) Cùng cảm với nhau mà đến gần, tốt, không gì không lợi. Khi hào này động: Sức đang lên và người trên tin bạn; mạnh dạn tiến, nhưng chủ động trao đổi với người trên thay vì chỉ chờ lệnh.
-
Lục Tam · 甘臨，无攸利。既憂之，无咎。 (Cam lâm, vô du lợi. Ký ưu chi, vô cữu.) Lấy lời ngọt mà đến với người thì chẳng lợi gì; đã biết lo mà sửa thì không lỗi. Khi hào này động: Bạn đang hứa nhiều, nói hay để giữ người; nhận ra điều đó và làm thật thì vẫn sửa kịp.
-
Lục Tứ · 至臨，无咎。 (Chí lâm, vô cữu.) Đến tận nơi mà gần người, không lỗi. Khi hào này động: Đích thân xuống tận chỗ, gặp trực tiếp người cần gặp; làm vậy thì không có gì sai.
-
Lục Ngũ · 知臨，大君之宜，吉。 (Trí lâm, đại quân chi nghi, cát.) Dùng sự sáng suốt mà trông coi, hợp với bậc vua lớn, tốt. Khi hào này động: Bạn ở vị trí dẫn dắt; chọn đúng người rồi giao việc, đừng ôm hết vào tay mình.
-
Thượng Lục · 敦臨，吉无咎。 (Đôn lâm, cát vô cữu.) Lấy lòng đôn hậu mà đến với người, tốt, không lỗi. Khi hào này động: Việc đã gần trọn; tiếp tục nâng đỡ người đi sau bằng sự tử tế thì kết thúc êm đẹp.
Gặp quẻ Địa Trạch Lâm khi hỏi về…
Công việc
Thời thăng tiến, việc mở rộng, người mới gia nhập. Hai hào dưới đều là "hàm lâm", lúc được người trên để ý vì cùng chí hướng. Nhưng nhớ mốc "tháng tám": lên kế hoạch cho cả lúc chậm lại, đừng tuyển người hay nhận việc theo đà hiện tại.
Tình cảm
Có một người đang chủ động đến gần, hoặc bạn đang là người đến gần. Quẻ thuận, miễn là đến bằng thật lòng chứ không bằng lời ngọt (hào 3). Hào 4 "chí lâm", đến tận nơi, gặp mặt một lần thường hơn trăm tin nhắn.
Tiền bạc, làm ăn
Doanh thu đang lên, thị trường đang mở. Đừng lấy đà mấy tháng gần đây để tính cho cả năm; thoán từ đã nói trước rằng cái lên có hạn. Mở rộng thì nên có sẵn lộ trình thu lại nếu thị trường chững.
Chờ một kết quả
Kết quả đang tới gần và thường thuận. Nếu câu hỏi gắn với một mốc xa, nên chốt việc sớm hơn là kéo dài, vì quẻ không ủng hộ chờ quá lâu. Muốn quẻ đọc sát mốc thời gian, hãy ghi rõ thời điểm trong câu hỏi.
Ví dụ
Quẻ dưới đây lập trên app Mệnh Guru ngày 8/11/2026, tức tháng Hợi. Câu hỏi: "Mình định ra mắt sản phẩm vào tháng 1/2027. Thời điểm đó có hợp không?", chủ đề Thời điểm hành động. Quẻ ra Địa Trạch Lâm, hào 2 động, biến sang Địa Lôi Phục.
Lần này tên quẻ và kết luận cùng chiều, kèm một điều kiện. Theo cách luận Lục Hào, Dụng Thần là hào Quan Quỷ (hào 2, chi Mão, hành Mộc), đại diện cho công việc và sản phẩm; hào này cũng là hào Thế. Mão Mộc được tháng Hợi (Thủy) sinh, ở thế tướng, nên nền dự án tốt. Hào Ứng (hào 5, Thê Tài Hợi Thủy, vượng) sinh cho hào Thế: khách hàng và đối tác có xu hướng đỡ bạn.
Điều kiện nằm ở chính hào động: Mão hóa Dần, cùng hành Mộc mà lùi một bậc, tức hóa thoái, và app đọc là ra mắt rồi sẽ có lúc chững, cần chỉnh. Hào từ hào 2 thì rất sáng: "cùng cảm mà đến gần, tốt, không gì không lợi". Hai lớp đọc gặp nhau ở chữ "hàm", cùng cảm: thứ giữ dự án qua đoạn chững là sự hưởng ứng của khách, đúng như Ứng sinh Thế. Câu "đến tháng tám có hung" của thoán từ thì là lời dặn chung của cả quẻ: đà lên không kéo mãi.
Có một chi tiết đáng để ý: tháng 1/2027 phần lớn rơi vào tháng Sửu, đúng tháng mà bảng mười hai quẻ tiêu tức gán cho quẻ Lâm. App thì luận theo ngũ hành: Sửu thuộc Thổ, Mão Mộc phải khắc Thổ nên sẽ tốn sức để đẩy. Lời khuyên cụ thể là dùng tháng 11 này, lúc Dụng Thần đang vượng, để hoàn thiện sản phẩm, dự phòng thời gian và ngân sách cho phát sinh khi ra mắt, và lấy phản hồi khách hàng sớm. Bạn có thể gieo quẻ cho câu hỏi của mình và xem hào nào động.