Địa Lôi Phục là quẻ số 24 trong 64 quẻ Kinh Dịch, gồm quẻ Khôn (Đất) ở trên và quẻ Chấn (Sấm) ở dưới. Sấm còn nằm trong lòng đất: một hào dương vừa mọc lại ở đáy, dưới năm hào âm. Phục là trở lại, là lúc cái tốt quay về sau một thời suy, và là quẻ của việc sửa sai khi còn sớm.
Ý nghĩa quẻ Địa Lôi Phục
Thoán từ: 復：亨。出入无疾，朋來无咎。反復其道，七日來復，利有攸往。 (Phục: Hanh. Xuất nhập vô tật, bằng lai vô cữu. Phản phục kỳ đạo, thất nhật lai phục, lợi hữu du vãng.) Trở lại thì thông; ra vào không vướng tật, bạn bè kéo đến không lỗi; đi rồi quay về theo đường của nó, bảy ngày thì trở lại, có việc đi tới thì lợi.
Đại tượng: 雷在地中，復；先王以至日閉關，商旅不行，后不省方。 (Lôi tại địa trung, Phục; tiên vương dĩ chí nhật bế quan, thương lữ bất hành, hậu bất tỉnh phương.) Sấm ở trong lòng đất là quẻ Phục. Các vua đời trước theo đó mà đến ngày Đông chí thì đóng cửa ải, khách buôn không đi lại, vua cũng không đi tuần các phương.
Phục đứng ngay sau Sơn Địa Bác, và lật ngược hình Bác thì thành Phục: hào dương cuối cùng trên đỉnh Bác như rơi xuống, mọc lại ở đáy. Người xưa gọi cảnh này là "nhất dương lai phục", một hào dương trở lại. Trong mười hai quẻ tiêu tức, Phục ứng với tháng Mười Một âm lịch, tháng có ngày Đông chí, đêm dài nhất năm. Từ hôm ấy ngày bắt đầu dài ra, dù trời còn lạnh thêm cả tháng.
Thoán từ có câu "thất nhật lai phục", bảy ngày thì trở lại. Các nhà chú giải giảng con số bảy theo nhiều cách, phổ biến nhất là đếm bảy bước đổi hào từ lúc dương bắt đầu tiêu đến lúc nó quay về; trang này không theo riêng cách nào. Ý chung thì rõ: cái gì đi rồi cũng có đường về, và đường về không xa. "Bằng lai vô cữu", bạn bè kéo đến không lỗi: khi một người bắt đầu sửa mình, người cùng chí sẽ tìm đến.
Đại tượng kể một tập tục: đến ngày Đông chí, các vua đời trước đóng cửa ải, khách buôn nghỉ đi lại, vua cũng không đi tuần. Dương mới mọc còn non, cần được để yên. Đọc vào việc bây giờ: lúc vừa bắt đầu lại, sau một trận ốm, một lần thất bại hay một cuộc chia tay, đừng vội ra chỗ đông, hãy giữ cái mầm mới trong yên lặng vài hôm.
Thoán truyện có câu được trích nhiều nhất của quẻ: "Phục kỳ kiến thiên địa chi tâm hồ?" (復其見天地之心乎), ở quẻ Phục có lẽ thấy được lòng của trời đất. Nhưng đọc kỹ sáu hào sẽ thấy quay về có nhiều kiểu. Hào 1 quay về khi chưa đi xa là tốt nhất, hào 3 quay đi quay lại nhiều lần vẫn không lỗi, còn hào 6 "mê phục", lạc mà không chịu về, là hào nặng nhất quẻ, có cả câu mười năm không gượng dậy. Liễu Phàm Tứ Huấn có riêng một thiên về sửa lỗi, và ý của thiên ấy gặp quẻ Phục ở đây: sửa càng sớm càng nhẹ.
Sáu hào của quẻ Địa Lôi Phục
Đọc từ dưới lên: hào Sơ ở dưới cùng, hào Thượng trên cùng. Cửu là hào dương, Lục là hào âm.
-
Sơ Cửu · 不遠復，无祇悔，元吉。 (Bất viễn phục, vô kỳ hối, nguyên cát.) Đi chưa xa đã quay lại, không đến mức phải hối, rất tốt. Khi hào này động: Bạn mới lệch một chút đã tự nhận ra; quay về ngay hôm nay là đúng lúc nhất, chưa có gì phải tiếc.
-
Lục Nhị · 休復，吉。 (Hưu phục, cát.) Trở lại một cách nhẹ nhàng, tốt. Khi hào này động: Bên cạnh có người đi trước làm gương; khiêm tốn học theo họ thì việc quay lại nhẹ hơn bạn nghĩ.
-
Lục Tam · 頻復，厲无咎。 (Tần phục, lệ vô cữu.) Quay lại nhiều lần, có nguy nhưng không lỗi. Khi hào này động: Bạn cứ bỏ rồi lại bắt đầu một thói quen; lặp lại thì mệt nhưng vẫn hơn buông hẳn, mỗi lần cố giữ lâu hơn lần trước.
-
Lục Tứ · 中行獨復。 (Trung hành độc phục.) Đi giữa đám đông mà một mình quay lại. Khi hào này động: Cả nhóm đang đi một hướng, riêng bạn thấy cần quay về; chọn đường đúng dù phải đi một mình.
-
Lục Ngũ · 敦復，无悔。 (Đôn phục, vô hối.) Trở lại một cách đôn hậu, vững vàng, không hối. Khi hào này động: Bạn quay lại vì đã tự xét kỹ chứ không vì bị ép; giữ nhịp đó, đừng nóng vội đòi kết quả.
-
Thượng Lục · 迷復，凶，有災眚。用行師，終有大敗，以其國君，凶；至于十年，不克征。 (Mê phục, hung, hữu tai sảnh. Dụng hành sư, chung hữu đại bại, dĩ kỳ quốc quân, hung; chí vu thập niên, bất khắc chinh.) Lạc đường không biết quay về, xấu, có tai họa; đem quân đi đánh thì cuối cùng thua lớn, vạ lây đến vua nước mình, mười năm sau cũng không đánh lại được. Khi hào này động: Đã lạc mà còn cố đi tiếp; đừng mở thêm trận nào, vì thua lúc này kéo dài rất lâu, ngồi lại tìm đường về trước đã.
Gặp quẻ Địa Lôi Phục khi hỏi về…
Công việc
Thời hồi phục: dự án từng hỏng có cơ hội làm lại, người từng rời có thể quay về. Khi gieo quẻ hỏi việc mà ra Phục, nên hỏi tiếp cụ thể việc nào đáng làm lại trước. Quẻ khuyên bắt đầu nhỏ và yên lặng, như dương mới mọc, đừng tuyên bố rầm rộ. Nếu bạn đang được mời về chỗ cũ, Phục nghiêng về nhận lời, với điều kiện cái từng khiến bạn rời đi đã được sửa.
Tình cảm
Đây là quẻ của người cũ quay lại, hoặc hai người làm lành sau một lần giận. Hào 1 "bất viễn phục" là lành nhất: giận chưa lâu đã làm hòa. Hào 6 thì khác hẳn, cứ quay lại một mối quan hệ đã làm mình lạc thì càng đi càng xa.
Tiền bạc, làm ăn
Tiền bắt đầu về lại sau một thời hụt, nhưng còn mỏng. Ưu tiên trả nợ và dựng lại quỹ dự phòng trước khi mở thêm việc. Hào 3 "tần phục" là người cứ tiết kiệm rồi lại tiêu; lập một lệnh chuyển tiền tự động hằng tháng sẽ chắc hơn trông vào ý chí.
Chờ một kết quả
Tin tốt có thể về, thường trong một vòng ngắn. Thoán từ nói bảy ngày; đừng hiểu đúng bảy ngày, nhưng có nghĩa là không phải chờ quá lâu. Hào 6 động thì kết quả khó, nên xem lại hướng đi trước khi chờ thêm.
Ví dụ
Quẻ dưới đây lập trên app Mệnh Guru ngày 8/11/2026, tức tháng Hợi. Câu hỏi: "Người yêu cũ nhắn tin muốn quay lại. Có nên cho thêm một cơ hội không?", chủ đề Tình duyên. Quẻ ra Địa Lôi Phục, hào 1 động, biến sang Thuần Khôn.
Quẻ "trở lại" ra đúng câu hỏi về người cũ, lại động ở hào đẹp nhất quẻ, vậy mà app vẫn khuyên chưa vội tái hợp. Theo cách luận Lục Hào, app lấy hào Thê Tài làm Dụng Thần: hào 1 Tý Thủy, cũng là hào Thế, vượng trong tháng Hợi, nghĩa là người kia muốn quay lại thật và đang có đà. Nhưng hào này động rồi hóa Mùi Thổ quay lại khắc chính nó (hồi đầu khắc), ngày Tuất cũng là Thổ khắc Thủy. Thêm vào đó, hào Ứng (hào 4, Huynh Đệ Sửu Thổ) khắc hào Thế, nên app đọc là bắt đầu lại thì dễ, giữ được lâu thì khó, và người chịu thiệt nhiều khả năng là bạn.
Hào từ của hào 1 là "đi chưa xa đã quay lại, không đến mức phải hối, rất tốt". Ở đây hai lớp đọc lệch nhau, và nên nói thẳng: hào từ khen sự quay về, còn bàn quẻ cảnh báo chuyện quay lại. Chỗ nối hai lớp nằm ở chữ "phục": trong Kinh Dịch, quay về trước hết là quay về với chính mình, với đường đúng của mình.
Lời khuyên của app đi theo hướng đó: chưa trả lời ngay, dành một hai tuần để tự hỏi mình thật sự muốn gì, chứ không phải vì nhớ hay vì sợ cô đơn. Nếu quyết định gặp lại, đặt ranh giới rõ ràng và nhìn vào việc làm của người kia hơn là lời nói.
Tên quẻ đẹp không có nghĩa là quay lại thì đẹp; hào động và Dụng Thần cho biết cái giá của lựa chọn ấy. Bạn có thể gieo quẻ cho câu hỏi của mình khi đã biết rõ mình muốn gì.