Mở một chiếc la kinh thật ra, người mới thường choáng: mặt gỗ tròn khắc kín chữ, vòng này lồng vòng kia, có cái hơn ba mươi vòng. Thật ra cấu tạo la bàn phong thủy chỉ có ba phần: thiên trì chứa kim, nội bàn tròn khắc các vòng, ngoại bàn vuông có sợi chỉ chữ thập. Cái khó là các vòng chữ, và tin tốt là xem nhà ở chỉ cần vài vòng trong số đó.
Bài này đi từ chiếc la kinh gỗ đến mặt la bàn trên điện thoại. Mục đích là khi nhìn vào la bàn phong thủy Mệnh Guru, bạn biết mỗi vòng nói gì và vòng nào nên nhìn trước.
Ba bộ phận của la kinh
Thiên trì (天池, "ao trời") là ô tròn nhỏ ở chính giữa, có nắp kính, bên trong là kim nam châm. Dưới đáy kẻ một vạch đỏ, gọi là hải để tuyến. Khi đo, người ta xoay cho kim nằm trùng vạch này, đầu chỉ Bắc của kim nằm ở đầu vạch có đánh dấu.
Nội bàn là mặt tròn bao quanh thiên trì, xoay được. Các vòng chữ khắc trên đây, mỗi vòng chia vòng tròn 360 độ theo một cách: 8 phần, 24 phần, 60, 72, 120 phần…
Ngoại bàn là đế vuông không xoay. Hai sợi chỉ đỏ căng qua tâm thành chữ thập, gọi là thiên tâm thập đạo. Cạnh đế vuông được áp song song với tường hoặc khung cửa, sợi chỉ chỉ ra tọa và hướng.
Cách đọc la kinh: đặt ngoại bàn áp sát cạnh cửa, xoay nội bàn đến khi kim trùng hải để tuyến, rồi đọc chữ nằm dưới sợi chỉ ở phía nhìn ra. Đó là hướng. Chữ ở đầu kia sợi chỉ là tọa.
Các vòng thường gặp, từ trong ra ngoài
Mỗi phái, mỗi xưởng làm la kinh xếp vòng một kiểu. Số vòng có thể từ dăm vòng ở loại bỏ túi đến vài chục vòng ở loại chuyên dụng. Những vòng dưới đây gần như loại nào cũng có:
-
Tiên Thiên bát quái. Tám quẻ theo thứ tự Phục Hy: Càn ở Nam, Khôn ở Bắc, Ly ở Đông, Khảm ở Tây. Vòng này dùng trong lý luận nhiều hơn khi đo.
-
Hậu Thiên bát quái và số Lạc Thư. Tám quẻ theo thứ tự Văn Vương: Khảm Bắc, Cấn Đông Bắc, Chấn Đông, Tốn Đông Nam, Ly Nam, Khôn Tây Nam, Đoài Tây, Càn Tây Bắc. Đi kèm số 1 đến 9 của Lạc Thư (Khảm 1, Khôn 2, Chấn 3, Tốn 4, giữa 5, Càn 6, Đoài 7, Cấn 8, Ly 9). Đây là nền của cả Bát Trạch lẫn Huyền Không phi tinh. Tám quẻ này cũng là tám quẻ đơn trong Kinh Dịch, như bài Lục hào là gì dùng khi dựng quẻ.
-
24 sơn, địa bàn chính châm. Chia vòng tròn thành 24 phần, mỗi phần 15 độ, đặt tên bằng 12 địa chi, 8 thiên can và 4 quẻ góc. Đây là vòng quan trọng nhất, gần như mọi phép xem hướng nhà đều đọc ở đây. Bài 24 sơn hướng nói riêng về vòng này.
-
Nhân bàn trung châm và thiên bàn phùng châm. Hai vòng 24 sơn nữa, lệch so với địa bàn nửa sơn, tức 7,5 độ: nhân bàn lệch ngược chiều kim đồng hồ, thiên bàn lệch thuận chiều. Phái Tam Hợp dùng địa bàn để xem long và hướng, nhân bàn để xem các gò đồi xung quanh, thiên bàn để xem dòng nước.
-
Các vòng chia nhỏ hơn: 72 xuyên sơn long, 60 thấu địa long, 120 phân kim, 28 tú. Mỗi vòng chia nhỏ một sơn ra để xem kỹ mạch đất và độ lệch tinh vi. Chúng chủ yếu phục vụ việc xem đất và mồ mả, ít khi cần đến cho một căn hộ.
-
64 quẻ. Có trên la kinh Tam Nguyên, chia vòng tròn thành 64 phần theo 64 quẻ Kinh Dịch. Phái Huyền Không dùng vòng này khi tính kỹ hướng.
Từ các vòng trên mà có ba loại la kinh hay bán: Tam Hợp bàn (có đủ ba vòng 24 sơn), Tam Nguyên bàn (có 64 quẻ, cửu tinh), và Tổng hợp bàn gộp cả hai.
Mặt la bàn Mệnh Guru có những vòng nào
La bàn trên app là bản rút gọn. Nó giữ những vòng cần cho nhà ở, bỏ các vòng chuyên cho đất và mộ, và thêm một vòng mà la kinh gỗ không thể có: vòng du niên vẽ riêng theo từng người.
Đọc từ ngoài vào trong:
-
Vòng độ, từ 0 đến 359, cứ 10 độ có một số. 0 là Bắc, 90 Đông, 180 Nam, 270 Tây.
-
Vòng 24 sơn, chữ nhỏ nằm ngay dưới số độ: Nhâm, Tý, Quý, Sửu, Cấn, Dần… Đây chính là địa bàn chính châm.
-
Vòng du niên màu xanh và đỏ: Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị (xanh); Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh (đỏ). Vòng này thuộc Bát Trạch và đổi theo người được đo. Trong ảnh là của người cung Cấn, nên phía Bắc là Ngũ Quỷ. Đổi sang người cung Khảm thì phía Bắc thành Phục Vị.
-
Vòng tám hướng: B, ĐB, Đ, ĐN, N, TN, T, TB.
-
Vòng tám cung với tên và ký hiệu quẻ Hậu Thiên: Khảm ☵, Cấn ☶, Chấn ☳, Tốn ☴, Ly ☲, Khôn ☷, Đoài ☱, Càn ☰. Cung có nền xanh là cung tốt với người đang đo.
-
Tâm la bàn ghi số độ đang chọn, tên hướng và tên sơn.
Trên web, mặt la bàn giống hệt, chỉ to hơn và có ô nhập độ bên dưới:
Những gì app không vẽ: Tiên Thiên bát quái, nhân bàn và thiên bàn, các vòng 72, 60, 120 và 64 quẻ. Phần Huyền Không vẫn tính kiêm hướng ở mức chi tiết hơn 24 sơn, nhưng làm trong máy chủ và báo kết quả bằng chữ, thay vì bắt bạn đọc thêm vòng.
Kim vàng của app là sợi chỉ chữ thập
Trên la kinh, bạn xoay nội bàn cho khớp với kim nam châm, rồi đọc ở sợi chỉ. Trên app thì ngược lại: kim vàng luôn chỉ lên đỉnh điện thoại, còn mặt la bàn tự xoay cho khớp hướng Bắc. Kim vàng làm việc của sợi chỉ chữ thập. Cạnh điện thoại làm việc của cạnh ngoại bàn.
Ví dụ trên: đỉnh máy chỉ về 180 độ. Kim vàng nằm trên sơn Ngọ, hướng Nam, cung Ly. Đầu bạc phía dưới của kim nằm trên sơn Tý, cung Khảm. Đọc theo ngôn ngữ phong thủy, đó là tọa Tý hướng Ngọ. Với người cung Cấn, hướng Nam rơi vào ô Lục Sát màu đỏ.
Vì vậy, khi đo cửa chính bằng điện thoại, hãy áp cạnh dài của máy song song với khung cửa, giống cách thầy phong thủy áp cạnh la kinh. Cầm máy chéo đi vài độ là lệch sơn.
Nên đọc vòng nào trước
Với nhà ở và đồ đạc trong nhà, thứ tự đọc hợp lý là:
-
Tám hướng và số độ: biết mình đang nhìn về đâu.
-
Vòng du niên: hướng này tốt hay xấu với người dùng chỗ đó. Đây là phần của Bát Trạch, xem thêm Bát Trạch trên la bàn.
-
24 sơn: khi cần tọa hướng chính xác, ví dụ lập tinh bàn Huyền Không phi tinh, hoặc khi số đo nằm sát ranh giới.
Các vòng chi tiết hơn để dành cho lúc bạn học sâu hoặc đi xem đất cùng thầy.
Có nên mua một chiếc la kinh?
Nếu chỉ để kê bàn, đặt giường, xem hướng cửa căn hộ thì không cần. La bàn điện thoại đọc được đến từng độ. Điều quan trọng là đo đúng cách: tránh kim loại, cầm phẳng, đo vài lần. Bài cách dùng la bàn phong thủy có các bước cụ thể.
La kinh có giá trị khi bạn muốn học phong thủy bài bản: cầm một chiếc la kinh Tam Hợp, nhìn các vòng lệch nhau nửa sơn, sẽ hiểu vì sao người xưa phân biệt long, sa, thủy kỹ đến vậy. Lúc đó, la bàn trên app vẫn hữu ích để kiểm chéo nhanh và lưu lại kết quả.
Câu hỏi thường gặp
La bàn phong thủy khác la bàn thường ở điểm nào?
Kim thì giống nhau, đều chỉ theo từ trường. La bàn phong thủy khắc thêm các vòng chữ như 24 sơn, bát quái, can chi, để đổi số độ thành ngôn ngữ phong thủy. La bàn thường chỉ có độ và bốn hoặc tám hướng.
Vòng nào trên la bàn phong thủy quan trọng nhất?
Vòng 24 sơn của địa bàn chính châm. Gần như mọi trường phái đều dùng nó để xác định tọa và hướng của ngôi nhà.
La bàn Tam Hợp và Tam Nguyên khác nhau thế nào?
Tam Hợp bàn có ba vòng 24 sơn lệch nhau nửa sơn (địa bàn, nhân bàn, thiên bàn) và các vòng nạp âm, phân kim. Tam Nguyên bàn có vòng 64 quẻ và cửu tinh, dùng cho Huyền Không. Tổng hợp bàn gộp cả hai.
Xem phong thủy nhà ở có cần mua la kinh không?
Không bắt buộc. Nhà ở chủ yếu cần biết hướng ở mức 24 sơn, việc mà la bàn điện thoại làm được nếu đo cẩn thận. La kinh có ích khi bạn học sâu hoặc xem đất, mồ mả, nơi cần các vòng chi tiết.
Nội dung mang tính tham khảo văn hoá và triết học phương Đông, không thay thế tư vấn y tế, tài chính hay pháp lý.