Phong Lôi Ích là quẻ số 42 trong 64 quẻ Kinh Dịch, có quẻ Tốn (Gió) ở trên và quẻ Chấn (Sấm) ở dưới. Gió mạnh thì sấm vang xa, sấm dậy thì gió càng lớn, hai bên làm lợi cho nhau. Ích là thêm vào: người trên bớt phần mình để thêm cho người dưới. Quẻ hợp với việc bắt tay làm lớn, miễn biết sửa lỗi dọc đường.
Ý nghĩa quẻ Phong Lôi Ích
Thoán từ: 益：利有攸往。利涉大川。 (Ích: Lợi hữu du vãng. Lợi thiệp đại xuyên.) Thêm lên: lợi có việc đi tới, lợi vượt sông lớn.
Đại tượng: 風雷，益；君子以見善則遷，有過則改。 (Phong lôi, Ích; quân tử dĩ kiến thiện tắc thiên, hữu quá tắc cải.) Gió và sấm là quẻ Ích. Người quân tử theo đó mà thấy điều thiện thì đổi theo, có lỗi thì sửa.
Thoán truyện giải chữ Ích bằng một câu ngược với lẽ thường: bớt trên thêm dưới, dân vui không bờ bến (損上益下，民說无疆). Thêm cho mình chưa gọi là Ích. Người trên chịu xuống nâng người dưới mới là Ích. Hình quẻ khớp với ý ấy: Ích là quẻ Thiên Địa Bĩ có nét dương thứ tư được đưa xuống làm hào đầu.
Thoán từ có "lợi thiệp đại xuyên", lợi vượt sông lớn. Tốn thuộc hành Mộc, và Thoán truyện viết "mộc đạo nãi hành" (木道乃行): đạo của gỗ mới đi được, tức là thuyền gỗ ra sông. Gió đẩy thuyền, sấm là sức động ở dưới. Có cả lực đẩy lẫn phương tiện, nên quẻ này được xem là thời hợp khởi sự việc lớn.
Đại tượng "kiến thiện tắc thiên, hữu quá tắc cải" là câu dễ nhớ nhất của quẻ. Gió đến đâu cây ngả theo đó; sấm động thì muôn vật trở mình. Thấy điều tốt thì đổi theo nhanh như gió, có lỗi thì sửa mạnh như sấm. Câu này gần với hai thiên giữa của Liễu Phàm Tứ Huấn, cách sửa lỗi và cách làm điều lành, và cũng là cách Kinh Dịch hiểu chữ "thêm" cho đời mình.
Có một chỗ trái chiều ở cuối quẻ. Hào 6 đảo hết những gì năm hào trước xây: không ai thêm cho, lại có kẻ đánh vào, lòng không bền thì xấu. Người đứng ở đỉnh của thời Ích mà chỉ lo thêm cho mình thì quay ra bị bớt. Quẻ trước, Sơn Trạch Tổn, bớt mà thành tốt; quẻ này thêm mà vẫn có thể thành xấu.
Sáu hào của quẻ Phong Lôi Ích
Đọc từ dưới lên: hào Sơ ở dưới cùng, hào Thượng trên cùng. Cửu là hào dương, Lục là hào âm.
-
Sơ Cửu · 利用為大作，元吉，无咎。 (Lợi dụng vi đại tác, nguyên cát, vô cữu.) Lợi dùng sức được giúp để làm việc lớn; phải rất tốt thì mới không lỗi. Khi hào này động: Bạn vừa được trao nguồn lực hay cơ hội lớn; dùng nó làm việc thật có ích, vì người cho đang nhìn kết quả.
-
Lục Nhị · 或益之，十朋之龜弗克違，永貞吉。王用享于帝，吉。 (Hoặc ích chi, thập bằng chi quy phất khắc vi, vĩnh trinh cát. Vương dụng hưởng vu Đế, cát.) Có người đem lợi đến, con rùa quý mười chuỗi tiền cũng không cưỡng được; giữ chính lâu dài thì tốt; vua dâng lễ lên Thượng Đế, tốt. Khi hào này động: Phần thêm đến từ bên ngoài, không do mình xin; nhận lấy và giữ cách làm đều đặn thì cái lợi ở lại lâu.
-
Lục Tam · 益之用凶事，无咎。有孚中行，告公用圭。 (Ích chi dụng hung sự, vô cữu. Hữu phu trung hành, cáo công dụng khuê.) Được thêm nhờ việc dữ thì không lỗi; có lòng thành, đi đường giữa, cầm ngọc khuê mà trình lên bậc công. Khi hào này động: Một sự cố đang buộc bạn lớn lên; báo cáo minh bạch với người có trách nhiệm thì chuyện xấu thành chỗ để được tin.
-
Lục Tứ · 中行，告公從。利用為依遷邦。 (Trung hành, cáo công tòng. Lợi dụng vi y thiên bang.) Đi đường giữa, trình với bậc công thì được nghe theo; lợi làm chỗ dựa cho việc dời cả kinh đô. Khi hào này động: Bạn đứng giữa người ra quyết định và người chịu ảnh hưởng; đề xuất chuyển đổi lớn (dời chỗ, đổi cách làm) lúc này dễ được duyệt.
-
Cửu Ngũ · 有孚惠心，勿問元吉。有孚惠我德。 (Hữu phu huệ tâm, vật vấn nguyên cát. Hữu phu huệ ngã đức.) Có lòng thành muốn làm ơn cho người thì không cần hỏi cũng biết là rất tốt; người ta tin và nhớ ơn đức của mình. Khi hào này động: Cho đi vì muốn người kia tốt lên, đừng tính hồi đáp; uy tín bạn có được sẽ lớn hơn phần đã cho.
-
Thượng Cửu · 莫益之，或擊之，立心勿恆，凶。 (Mạc ích chi, hoặc kích chi, lập tâm vật hằng, hung.) Không ai thêm cho, lại có kẻ đánh vào; giữ lòng không bền thì xấu. Khi hào này động: Bạn đang chỉ lo thêm cho mình nên người khác quay lưng; dừng việc đòi thêm, chọn một hướng và giữ cho đến cùng.
Gặp quẻ Phong Lôi Ích khi hỏi về…
Công việc
Thời hợp để nhận dự án lớn, mở mảng mới, xin thêm nguồn lực. Hào 1 nói "lợi dùng làm việc lớn", nhưng phải làm thật tốt mới không lỗi, vì người trao cơ hội đang nhìn. Nếu bạn là quản lý và đang gieo quẻ hỏi việc, quẻ khuyên chia bớt công lao và quyền cho người dưới, nhóm sẽ chạy nhanh hơn.
Tình cảm
Hai người làm cho nhau tốt lên, như gió với sấm. Ích hợp với giai đoạn cùng đổi một thói quen, cùng học một thứ, cùng chuyển về chỗ ở mới (hào 4 nhắc chuyện dời cả kinh đô). Nếu chỉ một bên cho còn bên kia nhận mãi, hào 6 là lời nhắc.
Tiền bạc, làm ăn
Có lộc, thường đến từ người trên, đối tác lớn hay chính sách hỗ trợ. Hào 3 hơi lạ: được thêm nhờ việc dữ, kiểu một sự cố lại khiến bạn được đền bù hay được giao việc lớn hơn. Đừng ôm hết phần lợi, vì thời Ích chỉ bền khi lợi được chia ra.
Chờ một kết quả
Tin thường tốt, có khi kèm phần thêm ngoài dự tính. Hào 5 động thì mọi thứ xoay quanh chữ "thành": bên nào thật lòng thì được, và ví dụ dưới đây cho thấy hào này động vẫn có thể ra lời khuyên chờ. Hào 6 động thì ngược lại: chờ mãi không có, lại có người chen vào; xem lại mình có đang đòi quá phần không.
Ví dụ
Quẻ dưới đây lập trên app Mệnh Guru ngày 8/11/2026, tức tháng Hợi. Câu hỏi: "Một công ty đối tác đề nghị rót vốn cho dự án của mình. Có nên nhận không?", chủ đề Hợp tác & ký kết. Quẻ ra Phong Lôi Ích, hào 5 động, biến sang Sơn Lôi Di.
Quẻ tên "thêm vào", lại đúng câu hỏi được thêm vốn. App vẫn khuyên chưa nhận vội. Theo cách luận Lục Hào, Dụng Thần là hào Thê Tài, và quẻ này có hai hào: hào 3 Thìn Thổ đang tù trong tháng Hợi và bị ngày Tuất xung, hào 4 Mùi Thổ cũng tù lại rơi Tuần Không. Một khoản tiền vừa yếu vừa lung lay, một khoản như có mà chưa có thật. Hào 3 còn là hào Thế; hào Ứng của phía đối tác ở hào 6, Huynh Đệ Mão Mộc, và Mộc khắc Thổ: bên kia đang ở thế trên.
Hào động là hào 5, Tử Tôn Tỵ Hỏa. Hỏa sinh Thổ nên hào này lẽ ra đỡ cho tiền, nhưng nó đang tử và hóa ra Tý Thủy khắc ngược lại (hồi đầu khắc), nên phần đỡ ấy bị chặn. Hào từ hào 5 lại là một trong những câu đẹp nhất quẻ: có lòng thành muốn làm ơn cho người thì không cần hỏi cũng biết là rất tốt. Hai lớp đọc lệch nhau, và nói thật là lệch. Chỗ nối chúng là chữ "hữu phu" ở đầu câu: lời tốt chỉ đúng khi bên rót vốn thật lòng, và bàn quẻ cho thấy điều đó chưa được chứng minh.
Lời khuyên của app vì vậy đi đúng vào điều kiện ấy: hoãn ký, yêu cầu đối tác làm rõ nguồn gốc và cam kết pháp lý của số vốn. Sau đó xem lại quyền quyết định của mình sau khi nhận tiền, tìm thêm nguồn khác để so. Tên quẻ đẹp không thay được việc đọc kỹ hợp đồng. Bạn có thể gieo quẻ cho câu hỏi của mình để xem hào nào động.