Trạch Địa Tụy là quẻ số 45 trong 64 quẻ Kinh Dịch, gồm quẻ Đoài (Đầm) ở trên và quẻ Khôn (Đất) ở dưới. Nước chảy về chỗ trũng, tụ lại thành đầm trên mặt đất. Tụy nghĩa là nhóm họp, người và của cùng quy về một chỗ. Quẻ bàn chuyện gom người cho đúng: có người đứng đầu, có lòng thành, có phòng bị.
Ý nghĩa quẻ Trạch Địa Tụy
Thoán từ: 萃：王假有廟，利見大人，亨。利貞。用大牲吉，利有攸往。 (Tụy: Vương cách hữu miếu, lợi kiến đại nhân, hanh. Lợi trinh. Dụng đại sinh cát, lợi hữu du vãng.) Nhóm họp: vua đến nhà miếu; nên gặp bậc đại nhân, hanh thông, lợi giữ chính; dâng lễ vật lớn thì tốt, lợi có việc đi tới.
Đại tượng: 澤上于地，萃；君子以除戎器，戒不虞。 (Trạch thượng vu địa, Tụy; quân tử dĩ trừ nhung khí, giới bất ngu.) Nước đầm đọng trên mặt đất là quẻ Tụy. Người quân tử theo đó mà sửa sang binh khí, phòng việc không ngờ.
Thoán truyện giải vì sao tụ được: thuận mà vui, cứng ở giữa mà có người ứng (順以說，剛中而應，故聚也). Khôn ở dưới là thuận, Đoài ở trên là vui. Hào 5 dương nằm giữa quẻ trên, hào 2 âm nằm giữa quẻ dưới, hai bên ứng nhau: người đứng đầu vững, người dưới chịu theo. Thiếu một vế thì nhóm không thành.
Thoán từ mở bằng cảnh vua đến nhà miếu, và Thoán truyện nói đó là để tỏ lòng hiếu (致孝享也). Người xưa gom lòng người bằng việc tế tổ tiên chung. Bây giờ có thể hiểu là một nhóm cần một điều cùng tin, cùng nhớ, thì mới đứng chung lâu được. Vế "dùng lễ vật lớn thì tốt" ngược hẳn với quẻ Tổn, nơi hai bát cơm là đủ: lúc tụ họp thì đừng tiếc công chuẩn bị.
Đại tượng thêm một ý rất thực tế: sửa sang binh khí, phòng việc không ngờ. Chỗ đông người là chỗ dễ sinh chuyện, của tụ nhiều thì dễ bị nhòm ngó. Cưới hỏi, họp lớp, khai trương đều hợp quẻ Tụy, nhưng cũng là lúc cần người lo tiền, lo an toàn, lo phương án dự phòng. Đọc Kinh Dịch kiểu này thì một quẻ vui cũng có phần việc phải làm.
Quẻ có hai hào dương, hào 4 và hào 5. Hào 5 đúng ngôi, vậy mà hào từ vẫn dặn "có người chưa tin". Hào 4 không ở ngôi chính nhưng đứng sát người đứng đầu, nên hào từ chỉ ghi "phải thật tốt mới không lỗi". Một nhóm có hai trung tâm là chuyện hay gặp, và quẻ nói thẳng: người ở dưới mà gom được người thì càng phải giữ mình. Lật hình Tụy thì được Địa Phong Thăng, quẻ của đi lên từng bậc.
Sáu hào của quẻ Trạch Địa Tụy
Đọc từ dưới lên: hào Sơ ở dưới cùng, hào Thượng trên cùng. Cửu là hào dương, Lục là hào âm.
-
Sơ Lục · 有孚不終，乃亂乃萃，若號一握為笑，勿恤，往无咎。 (Hữu phu bất chung, nãi loạn nãi tụy, nhược hào nhất ác vi tiếu, vật tuất, vãng vô cữu.) Có lòng tin mà không giữ đến cùng, nên lúc rối lúc tụ; nếu chịu lên tiếng thì cái nắm tay lại thành tiếng cười; đừng lo, đi tới thì không lỗi. Khi hào này động: Bạn còn lưỡng lự có nên theo nhóm này không; nói thẳng điều mình băn khoăn với người dẫn đầu, khúc mắc sẽ tan nhanh hơn bạn nghĩ.
-
Lục Nhị · 引吉，无咎，孚乃利用禴。 (Dẫn cát, vô cữu, phu nãi lợi dụng thược.) Được người dắt vào thì tốt, không lỗi; có lòng thành thì lễ mọn cũng dâng được. Khi hào này động: Có người sẵn lòng giới thiệu, kéo bạn vào; nhận lời và đến với tấm lòng thật, không cần quà cáp hay màn ra mắt cầu kỳ.
-
Lục Tam · 萃如，嗟如，无攸利，往无咎，小吝。 (Tụy như, ta như, vô du lợi, vãng vô cữu, tiểu lận.) Muốn nhập vào mà chỉ toàn than thở, chẳng được lợi gì; cứ đi tới thì không lỗi, chỉ hơi ngượng. Khi hào này động: Bạn đang đứng ngoài một nhóm và than không ai đón mình; chịu chủ động bước vào dù hơi ngại, rồi chuyện sẽ ổn.
-
Cửu Tứ · 大吉，无咎。 (Đại cát, vô cữu.) Phải thật tốt thì mới không lỗi. Khi hào này động: Bạn đang được nhiều người theo nhưng chưa ở ngôi chính; làm việc vì cả nhóm, đừng gom người cho riêng mình.
-
Cửu Ngũ · 萃有位，无咎。匪孚，元永貞，悔亡。 (Tụy hữu vị, vô cữu. Phỉ phu, nguyên vĩnh trinh, hối vong.) Nhóm người lại khi đã có ngôi vị thì không lỗi; còn người chưa tin thì giữ đức lớn, bền và chính, hối hận sẽ mất. Khi hào này động: Bạn có danh nghĩa trưởng nhóm nhưng chưa ai phục hẳn; danh xưng không đủ, phải để việc làm đều đặn thuyết phục dần.
-
Thượng Lục · 齎咨涕洟，无咎。 (Tê tư thế di, vô cữu.) Thở than, nước mắt nước mũi chảy ròng, không lỗi. Khi hào này động: Bạn thấy lạc lõng khi cuộc tụ họp tan hoặc không còn chỗ cho mình; buồn là thật, nói ra được thì người cũ vẫn còn thương.
Gặp quẻ Trạch Địa Tụy khi hỏi về…
Công việc
Hợp để lập nhóm, tuyển người, mời các bên ngồi lại một bàn. Cần một người đứng đầu rõ ràng và một mục tiêu chung đủ thật để người ta tin. Nếu hào 5 động, bạn có chức danh mà chưa có lòng người; việc làm đều đặn sẽ thuyết phục hơn mọi bài phát biểu.
Tình cảm
Quẻ hay gặp khi hỏi chuyện ra mắt gia đình, đám cưới, về chung một nhà. Thuận cho chuyện hai họ gặp nhau, miễn có người đứng ra lo liệu. Hào 1 tả đúng cảnh lưỡng lự: lúc tin lúc ngờ, nói thẳng ra một lần thì nắm tay lại thành tiếng cười.
Tiền bạc, làm ăn
Của tụ về: doanh thu tăng, gọi được vốn, khách đến đông. Đại tượng nhắc phòng bị: kiểm kho, kiểm quỹ, giữ một khoản dự phòng. Hào 3 động thì bạn đang đứng ngoài một vòng làm ăn mà than thở; chủ động xin vào, có ngượng một chút cũng không sao.
Chờ một kết quả
Kết quả thường đến cùng lúc với nhiều người, như một đợt xét duyệt chung hay một kỳ thi. Hào 2 động thì có người dẫn đường, cứ theo. Hào 6 động thì có thể nghe tin không như ý, nhưng hào từ vẫn ghi "không lỗi".
Ví dụ
Quẻ dưới đây lập trên app Mệnh Guru ngày 8/11/2026, tức tháng Hợi. Câu hỏi: "Mình muốn lập một câu lạc bộ chạy bộ cho dân văn phòng. Có nên làm không?", chủ đề Dự án mới. Quẻ ra Trạch Địa Tụy, hào 2 động, biến sang Trạch Thủy Khốn.
Lập câu lạc bộ mà ra quẻ Nhóm họp, ai cũng đoán là nên làm. App lại khuyên hoãn việc lập chính thức. Theo cách luận Lục Hào, app lấy hào Quan Quỷ hào 2, Tỵ Hỏa, làm Dụng Thần cho việc mình định dựng. Hào này đang tử vì tháng Hợi (Thủy) khắc Hỏa, Tỵ lại xung Hợi. Nó động và hóa ra Thìn Thổ theo kiểu sinh xuất (hào gốc đi sinh cho hào biến), nghĩa là sức bị rút ra ngoài: bỏ công nhiều mà thu về ít.
Hào 2 cũng là hào Thế, chính người hỏi, và Thế khắc Ứng (Hỏa khắc Dậu Kim ở hào 5): mình phải chủ động quá mức trong khi những người được mời chưa sẵn sàng. Quẻ biến lại là Khốn, đầm cạn nước. Hào từ hào 2 thì nói "được người dắt vào thì tốt; có lòng thành thì lễ mọn cũng dâng được". Hai lớp đọc lệch nhau ở bề mặt, và cần nói rõ. Nhưng đọc kỹ, hào từ tả người được dắt vào, không phải người một mình đứng ra dựng, còn "lễ mọn" là bắt đầu nhỏ.
Lời khuyên của app đi theo đúng hướng đó: chưa lập câu lạc bộ có tên có quy chế, trước hết rủ vài đồng nghiệp chạy cùng thành một nhóm nhỏ, xem phản ứng thật rồi mới mở rộng, đừng gánh một mình. Tên quẻ đẹp cho biết việc tụ họp là đúng hướng; bàn quẻ cho biết chưa đến lúc làm lớn. Bạn có thể gieo quẻ cho câu hỏi của mình để xem hào nào động.